MKB 2025: Hoe jij als middelgroot bedrijf koers houdt

In 2025 staat het midden- en kleinbedrijf opnieuw voor stevige uitdagingen. Toch is de toon overwegend positief. Dat blijkt uit de Exact MKB Barometer 2025, een onderzoek onder 897 ondernemers en managers. Vooral voor bedrijven met 50 tot 250 medewerkers – de ‘middelgrote mkb’ers’ – springen een aantal ontwikkelingen en uitdagingen eruit. In dit artikel nemen we je mee langs de belangrijkste inzichten op het gebied van bedrijfsdoelen, personeel, automatisering, data, AI en financiële drukpunten. 

Personeel vinden én behouden: jouw grootste uitdaging 

Het klinkt je vast bekend in de oren: goed personeel vinden is lastig, vasthouden misschien nog wel moeilijker. Ook dit jaar staat het personeelsvraagstuk met stip op één. Bij 69% van de middelgrote bedrijven is er sprake van personeelstekort. Gemiddeld staan er zes vacatures open per organisatie. In de industrie is dat zelfs nog hoger: daar kampt 62% van de bedrijven met krapte. 

Wat merk je daarvan? De werkdruk stijgt, je collega’s ervaren stress, en in veel gevallen moeten taken anders verdeeld worden. Bij één op de vier bedrijven staat de groei zelfs op pauze, simpelweg omdat er onvoldoende mensen zijn om nieuwe opdrachten aan te nemen. En het personeel dat er wél is, stelt hogere looneisen. Begrijpelijk – maar het zet je marges verder onder druk. 

Niet gek dus dat het vinden en behouden van medewerkers ook de belangrijkste bedrijfsdoelstelling is in 2025, samen met omzetgroei. Je bent daar niet alleen in: 48% van de middelgrote mkb-bedrijven noemt dit als topprioriteit. Efficiënter werken (31%) en kosten verlagen (38%) staan ook hoog op de lijst. 

Automatiseren: een noodzakelijke stap, geen luxe 

Door de personeelstekorten, hogere kosten en druk op je marge, is efficiëntie belangrijker dan ooit. Automatisering biedt hier uitkomst – en dat lijkt door te dringen. Maar liefst 87% van de middelgrote mkb-bedrijven heeft budget beschikbaar voor automatisering, en 67% geeft aan dat dit ook echt prioriteit heeft. 

Automatisering helpt je om werkdruk te verlichten, taken slimmer te verdelen en processen efficiënter in te richten. Zo vang je de gevolgen van personeelstekort deels op, werk je met hetzelfde team productiever en verminder je stress op de werkvloer. 
Door herhalende taken te automatiseren, breng je ze terug tot een minimum. Dat maakt het werk niet alleen efficiënter, maar ook leuker en interessanter voor je team. Ook taken die tijdelijk of regelmatig veel capaciteit vragen, kun je met automatisering beter opvangen. Zo verlaag je de druk op je personeel. Tegelijk verklein je de kans op fouten, wat tijd bespaart op herstelwerk. Die tijd kan je team besteden aan werk dat echt waarde toevoegt. 

Zo’n 70% van de bedrijven heeft de boekhouding inmiddels geautomatiseerd. Maar er is nog volop ruimte om verder te optimaliseren. Denk aan automatische factuurverwerking of aan het automatisch koppelen van facturen aan inkooporders of betalingen. Ook het automatisch uitvoeren van betalingsverwerkingen en het instellen van automatische notificaties bij aflopende contracten kan veel tijd & geld besparen. Dit zijn processen die in veel boekhoud- en ERP-systemen nog niet optimaal zijn ingericht, maar waar je wél veel winst kunt behalen. 

Kortom: automatisering is geen luxe, maar een oplossing om je grootste knelpunten direct aan te pakken. 

Data: je weet dat het belangrijk is – maar hoe begin je? 

Je weet dat data waardevol is. Toch worstelen veel bedrijven ermee. Waar begin je? Welke data is écht relevant? En hoe zet je die om in beslissingen? 

86% van de middelgrote mkb-bedrijven ziet het belang van data voor het behalen van hun doelen. En 79% gebruikt data al actief voor besluitvorming. Tegelijk zegt 42% niet goed te weten waar of hoe ze moeten starten als het gaat om datagedreven werken. Vooral in de industrie is dat voelbaar. 

Opvallend is dat veel bedrijven wel openstaan voor nieuwe tools om beter op data te sturen, maar in de praktijk nog sterk leunen op spreadsheets. Daarbij wordt data vaak handmatig verzameld uit verschillende systemen en samengevoegd. Dat kost niet alleen tijd, maar vergroot ook de kans op fouten. Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 90% van de spreadsheets onnauwkeurigheden bevat. Er is daardoor geen betrouwbare, centrale bron van waarheid. 

De ambitie is er – en dat is een krachtig startpunt. Het loont om klein te beginnen. Kies één proces waar je al veel gegevens over verzamelt, zoals de verwerking van klantvragen of leveranciersgegevens, en ontdek hoe je daar met data beter op kunt sturen. Als je daar grip op hebt, kun je stap voor stap uitbreiden naar andere onderdelen van je bedrijf. 

AI: van buzzword naar praktijk 

Artificial Intelligence is in razend tempo werkelijkheid geworden. Vorig jaar gebruikte nog maar 6% van de mkb’ers AI. Nu is dat al 33% – en bij middelgrote bedrijven zelfs 42%. 

Hoe wordt AI ingezet? In eerste instantie vooral voor praktische toepassingen zoals het schrijven van teksten, maken van vergaderverslagen of vertalingen (65%), maar steeds meer bedrijven zetten AI ook in om processen te automatiseren. Denk aan communication mining, waarbij klantcommunicatie automatisch geanalyseerd wordt om knelpunten te signaleren — bijvoorbeeld terugkerende klachten over leveringen of lange responstijden in e-mails. Of intelligent document processing, waarmee je orders en contracten automatisch kunt uitlezen en verwerken — bijvoorbeeld het automatisch extraheren van gegevens uit inkomende pakbonnen, en deze direct koppelen aan je boekhoud- of ERP-systeem.  

AI kan dus méér dan alleen chatten of tekst genereren – het helpt je ook om bedrijfsprocessen te versnellen en fouten te verminderen. De eerste resultaten zijn veelbelovend, maar veel bedrijven zoeken nog naar praktische toepassingen en succesverhalen. 60% weet niet goed waar te beginnen. Ook hier geldt: begin klein, test wat werkt, en bouw vanuit daar verder. 

Financieel gezond blijven: tussen optimisme en realiteit 

Goed nieuws: 90% van de mkb’ers is positief over de netto winstmarge in 2025. Ook over de omzet zijn de verwachtingen positief. Maar dit optimisme betekent niet dat er geen uitdagingen zijn. 

Eén van de grootste pijnpunten zit in de financiële administratie – en dan vooral in het betaald krijgen van je facturen. In de industrie duurt dat gemiddeld 34 dagen. In de handel is dit met 22 dagen iets beter, maar ook daar loopt het op. En elke dag telt. Want 90% van de bedrijven krijgt te maken met te late betalingen, en 65% loopt daadwerkelijk omzet mis. Bij één op de vijf bedrijven gaat het om meer dan €20.000,- per jaar. 

Een veelgehoord probleem: wanbetaling. Toch beschermt 15% van de middelgrote bedrijven zich hier nog helemaal niet tegen. Vooraf checken van kredietwaardigheid is al een simpele eerste stap die veel kan schelen. 

Administratieve druk: digitaliseren biedt verlichting 

Naast tijdig betaald krijgen zijn er meer administratieve kopzorgen. Denk aan het bijhouden van veranderende wet- en regelgeving, het optimaliseren van je prognoses en het beheren van de cashflow. Ook hier kan automatisering veel betekenen. 

Toch maakt slechts 8% van de mkb’ers gebruik van echte e-facturatie via Peppol. Onbekendheid en weerstand bij klanten en leveranciers spelen vaak een rol. Maar voor middelgrote bedrijven zijn de technische drempels veel kleiner dan gedacht: je hoeft het niet zelf te bouwen. Door gebruik te maken van een Peppol Access Point wordt de technische koppeling voor je geregeld. En door te kiezen voor leveranciers die onboarding als aanvullende dienst aanbieden, wordt het aansluiten van klanten en leveranciers grotendeels uit handen genomen. 

Het resultaat? Je factureert sneller, betrouwbaarder en wordt sneller betaald. Zeker met het oog op de komende wetgeving (e-facturatie verplicht per 2030), is dit hét moment om ermee te beginnen. 

Tot slot 

Ben jij ondernemer in een middelgroot bedrijf? Dan herken je ongetwijfeld veel van de uitdagingen uit dit onderzoek. Het goede nieuws: je staat er niet alleen voor, en er liggen juist nu volop kansen.  

Begin klein, focus op wat echt pijn doet in je organisatie, en werk stap voor stap aan verbetering. Met de juiste keuzes maak je je bedrijf toekomstbestendig – ook in uitdagende tijden. 

Bron: Exact MKB Barometer 2025