In 2022 zijn de Nederlandse btw-nalevingskloof en de btw-beleidskloof licht toegenomen, aldus staatssecretaris Van Oostenbruggen in reactie op het rapport ‘VAT gap in the EU, 2024’ van de Europese Commissie. De btw-nalevingskloof is het verschil tussen de potentiële en werkelijke belastingopbrengsten door niet-naleving, meestal zonder fraude, volgens de Belastingdienst.
De relatief grote btw-beleidskloof in Nederland komt vooral door ruime vrijstellingen in de publieke en financiële sector en veelvuldig gebruik van verlaagde btw-tarieven.
De belangrijkste punten:
-
Btw-nalevingsgat: In 2022 was het btw-nalevingsgat in Nederland 7,9% (5,9 miljard euro), een stijging van 2,6%-punt ten opzichte van 2021. Deze stijging wordt deels verklaard door een herziening van de nationale rekeningen door het CBS, wat leidde tot hogere theoretische btw-inkomsten bij perfecte naleving.
-
Btw-beleidsgat: Het btw-beleidsgat in Nederland was 48,7% (72,4 miljard euro), waarvan 9,8%-punt (14,5 miljard euro) te wijten was aan verlaagde of 0%-btw-tarieven, 34,8%-punt (51,6 miljard euro) aan verplichte vrijstellingen en 4,3%-punt (6,3 miljard euro) aan optionele vrijstellingen.
-
Oorzaken btw-nalevingsgat: Het btw-nalevingsgat wordt voornamelijk veroorzaakt door insolventie en faillissementen, administratieve fouten, onduidelijkheden in de wetgeving, fraude, belastingontwijking en economische factoren.
-
Vergelijking met EU: Het btw-nalevingsgat in de EU was in 2022 7,0% (89 miljard euro), een lichte stijging ten opzichte van 2021. De stijging wordt deels toegeschreven aan een toename van faillissementen na het aflopen van coronasteunmaatregelen.